Met de gebruikelijke show werd woensdag op de luchthaven Zanderij de ‘nieuwe’ Airbus A340-300 van de SLM ingezegend. Notabelen bij de plechtigheid kwamen superlatieven tekort om te vertellen wat voor een belangrijk moment dit is voor de maatschappij, waarvan de toekomst nog altijd aan een financieel zijden draadje hangt. Want de SLM bestaat eigenlijk alleen maar bij de gratie van president Chandrikapersad Santokhi, die er de afgelopen drie jaar enorme bedragen in heeft gepompt. Maar ondanks dat pompen, staat het water de nationale carrier nog altijd tot aan de lippen.
Tekst Armand Snijders
Beeld CDS
De staats-NV stond er al jaren beroerd voor als gevolg van mismanagement en politieke bemoeienis. De coronapandemie verergerde de situatie en uiteindelijk werden twee lease-toestellen in de Verenigde Staten wegens wanbetaling aan de ketting gelegd en werd de laatste kist, die op de route naar Schiphol vloog, ingeleverd om een soortgelijk scenario te voorkomen.
Vorig jaar was een rampjaar voor de SLM dat iedereen in Suriname zich ongetwijfeld nog zal kunnen herinneren. De in 2021 persoonlijk door Santokhi binnengehaalde Nederlandse directeur Paul de Haan, die een oplossing zou moeten vinden voor de schulden van zo’n 100 miljoen euro en het bedrijf weer gezond en winstgevend moet maken, bakte er weinig van.
“De affaire-Bissessur betekende de zoveelste smet op Santokhi’s blazoen”
Exit Draaibaar
En dan was er ook nog de kwestie rond oud-journalist en regeringsadviseur Hennah Draaibaar, die was aangetrokken om de communicatie los te trekken. Dat alleen al zorgde voor ophef binnen de SLM, waar tientallen mensen juist werden ontslagen. Haar benoeming bleek al snel een grote vergissing te zijn. Dat betekende na een maand al exit Draaibaar, die tot de inner circle van Santokhi wordt gerekend.
De druppel die het vertrek van De Haan uiteindelijk inluidde, was dat hij op voorspraak van Santokhi -maar zonder verder iemand te informeren- diens diaspora-vertrouweling Prenobe Bissessur voor 17.500 euro per maand had aangetrokken. De affaire betekende de zoveelste smet op Santokhi’s blazoen. Maar vreemd genoeg kwam hij daar in het parlement moeiteloos mee weg.
Tot overmaat van ramp was de maatschappij gedwongen om in het drukke zomerseizoen zo’n tien vluchten naar Schiphol te schrappen. Air Belgium, het Spaanse Wamos Air en het Maltese Airhub Airlines wilden allemaal vooraf betaald worden voor de toestellen die zij aan de SLM verhuurden. Tot slot werden vrijwel alle regionale routes geschrapt.
“Hoeveel geld er de afgelopen jaren door de regering in de maatschappij is gepompt, wordt angstvallig verborgen gehouden”
Schuldenlast
Na het plotselinge vertrek van De Haan werd piloot Steven Gonesh aangesteld als interim-directeur om de puinhoop op te ruimen. Inmiddels is hij erin geslaagd een deel van de schuld te herschikken, waardoor er 20 miljoen euro bespaard wordt. Desondanks blijven de problemen groot en rest er nog een schuld van zeker 70 miljoen euro.
“Het hoeft geen betoog dat de SLM een schuldenlast met zich meedraagt. Het vertrouwen in de maatschappij herstelt zich, niet alleen in Suriname, maar ook daarbuiten. Dat zien we aan de bezetting van de vluchten en de interesse van het buitenland om samen te werken”, aldus de topman.
Hoeveel geld de regering de afgelopen jaren in de maatschappij heeft gepompt, wordt angstvallig verborgen gehouden. Vragen daarover vanuit De Nationale Assemblee zijn door Santokhi consequent niet beantwoord. Hij had bij zijn aantreden drie jaar geleden overigens plechtig beloofd geen geld meer in het bedrijf te stopen. Dat ligt ook gevoelig omdat het land nagenoeg failliet is en er nauwelijks geld is om de meest basale voorzieningen, zoals de gezondheidszorg, te financieren.
‘Pride of Suriname’
De regering heeft dus altijd uiterst geheimzinnig over het financiële reilen en zeilen bij de SLM gedaan. Maar woensdag bij de inzegening van de ‘Pride of Suriname’ lichtte het staatshoofd zowaar een tipje van die donkere sluier. Daarbij haalde hij eerst -zoals zo vaak- oude koeien uit de sloot door vooral naar de vorige regering te wijzen.
Santokhi gaf daarna toe dat de SLM vooral overeind is gehouden dankzij de ondersteuning van het parastatale bedrijf Grassalco. Daar kwamen onder meer de benodigde miljoenen vandaan om de maatschappij in de lucht te houden. Eerder was al bekend dat in ieder geval Staatsolie en NV Havenbeheer fors hadden bijgesprongen.
Volgens Santokhi mocht de regering zelf geen steun verlenen omdat dit volgens de voorwaarden van het IMF-programma niet is toegestaan dat de staat geld leent of subsidies verstrekt aan de SLM.
Dus uiteindelijk kost het in stand houden van de SLM veel meer geld dan gedacht. Maar toch is Santokhi ervan overtuigd dat het bedrijf uit de diepe crisis komt. Dat horen we ook al bijna drie jaar over het land. De prijs die daarvoor wordt betaald, is echter veel hoger dan de nieuw Airbus A340-300 kan vliegen.